Anthropological Analysis of Social, Ethnic, and Religious Structures in Afghanistan

Authors

Keywords:

Ethnic structure; Social structure; Religious structure; Afghanistan

Abstract

This study presents an anthropological analysis of the social, ethnic, and religious structures of Afghanistan. Adopting a descriptive–analytical approach and relying on library-based and documentary sources, the research examines the dominant social and cultural patterns shaping Afghan society. The findings indicate that, owing to its distinctive geographical location and historical trajectory, Afghanistan has long functioned as a crossroads of diverse ethnic groups, languages, religions, and cultural traditions. This historical diversity has contributed to the formation of complex social, ethnic, and religious structures, which have played a decisive role in shaping collective identity and maintaining social order in the country. As a multiethnic and multireligious society, Afghanistan has continually experienced dynamic interactions and persistent challenges arising from relations among various ethnic and religious groups. This study analyzes patterns of social convergence and divergence, with particular attention to the roles of ethnicity and religion in the organization of Afghan society. It further explores how these structural dimensions influence social relations, processes of cohesion and fragmentation, and the configuration of power relations. The findings offer a deeper understanding of Afghanistan’s social complexities and provide a conceptual foundation for a more realistic and nuanced analysis of the country’s social transformations.

References

- ابوطالبی, علی .(۱۳۷۸). حقوق اقلیت‌ها و همگرایی. فصلنامه مطالعات ملی، شماره ۲ و ۳, ۱۲۵-۱۴۱.

- احمدی, حمید .(۱۳۷۶). قومیت و قوم‌گرایی در ایران افسانه یا واقعیت. اطلاعات سیاسی و اقتصادی، دوره ۲، شماره ۱۱۵ و ۱۱۶۱۱, ۱۰۹-۱۳۵.

- ارباب‌شیرانی, سعیداعلم .(۱۳۸۷). همسایه نزدیکتر از خویش (افغانستان از ویژگی‌های طبیعی تا خصوصیات انسانی)، مقالاتی از دایره المعارف، ترجمه هوشنک. تهران: انتشارات کتاب مرجع.

- ارزگانی, مسیح .(۱۳۹۰). افغانستان رنگین کمان اقوام. مشهد: انتشارات امید بدخشان.

- آرنی, جرج .(۱۳۷۶). گذرگاه کشورگشایان؛ ترجمه: محمد یوسف علمی و حبیب الرحمن هاله، پشاور: انتشارات میوند.

- امیری, صالحی .(۱۳۸۸). مدیریت منازعات قومی در ایران. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.

- بهاروند, سکندر .(۱۳۸۰). بررسی علل گونه گونی قومی در ایران از دیدگاه انسان شناسی. فصلنامه مطالعات ملی، سال سوم، شمارۀ ۹, ۱-۲۳.

- بیلیو, جراح. ایج .(۱۳۹۱). نژاد‌های افغانستان. برگردان: لعل زاد. کابل: انتشارات سعید.

- حافظ‌نیا, محمدرضا .(۱۳۸۵). نقش هویت قومی در همبستگی ملی (مطالعه موردی قوم بلوچ). مجله‌ی پژوهشی اصفهان (علوم انسانی)، جلد بیستم، شماره یکم, ۱۲-۲۴.

- حریری, نجلا .(۱۳۸۵). اصول و روش‌های پژوهش کیفی. تهران: انتشارات آگاه.

- حیدری, محمد .(۱۳۸۳). هویت و امنیت ملی، کتاب مجموعه مقالات هویت و بحران هویت, ۳۰-۴۹.

- خسروشاهی, خاتمی .(۱۳۸۳). افغانستان پس از طالبان. تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران.

- دهخدا, علی‌اکبر .(۱۴۰۱). لغت نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

- دهقان, حسین .(۱۳۸۰). هویت قومی و وفاق ملی، شماره ۲۰ و ۲۱. فصل‌نامه وفاق ملی و توسعه‌ی اجتماعی در افغانستان, ۸۹-۱۰۷.

- سانلیور, پیر .(۱۹۹۹). نقشه جدید قومی افغانستان. مترجم: ابوالحسن سروقد مقدم، به نقل از اقوام کوچ نشین افغانستان. تهران: نشر کهکشان.

- سجادی, عبدالقیوم .(۱۳۸۰). جامعه‌شناسی افغانستان؛ قوم، مذهب و حکومت. قم: انتشارات بوستان کتاب.

- شیخاوندی, دلاور .(۱۳۶۹). زایش و خیزش ملت، تهران: انتشارات ققنوس.

- غوری, نظرمحمد .(۱۴۰۴). انسان‌شناسی فرهنگی ، کابل : انتشارات یوسف‌زاد.

- فردپلاک, دانیل‌بیس .(۱۳۷۵). انسان‌شناسی فرهنگی، ترجمه محسن ثلاثی. تهران: انتشاران علمی.

- کاتب, فیض محمد .(۱۳۷۲). نژادنامه افغانستان. قم: انتشارات اسماعیلیه.

- کاتم, ریچارد .(۱۳۷۱). ناسیونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین، . ایران: انتشارات کویر.

- کریمی, علی .(۱۳۸۷). مدیریت سیاسی در جوامع چند فرهنگی، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

- گلاتزر, برنت .(۱۳۷۷). آیا افغانستان در آستانه تجزیه قومی و قبیله‌ای قرار دارد؟. تهران: انتشارات خوارزمی.

- گیدنز, انتونی .(۱۳۸۹). جامعه شناسی، حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.

- مارشال, گوردون .(۱۳۸۸). فرهنگ جامعه شناسی، ترجمه حمیرا مشیر زاده، تهران: انتشارات میزان.

- مرادی صاحب‌نظر .(۱۳۸۹). آریانا و آریاییان، کابل: انتشارات سعید.

- هاشمی, صدیقه .(۱۳۹۴). بررسی زمینه‌های اجتماعی و فکری نبود فدرالیسم در فرآید تدوین قانون اساسی جدید افغانستان، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه علوم سیاسی: گرایش روابط بین الملل، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی.

- یزدانی, حسین .(۱۳۷۴). پژوهشی در تاریخ هزاره‌ها، جلد اول، چاپ دوم، قم: انتشارات احسانی.

Downloads

Published

2026-01-12

How to Cite

Ghori, N. M. (2026). Anthropological Analysis of Social, Ethnic, and Religious Structures in Afghanistan. Global Journal of Social and Economic Research, 1(1), 37–50. Retrieved from https://journalofsocialandeconomicresearch.com/index.php/home/article/view/2